Eline en Isabel:
“Balans zoeken tussen regie houden en loslaten”
In de rubriek ‘blik van buiten’ laten we een partner aan het woord. Over wat zij denken van energiecoöperaties, hoe de samenwerking loopt en hoe dat nog beter kan. Een blik van buiten, om elkaar beter te begrijpen en zodoende elkaar binnen te sluiten. Dit keer Eline van der Leest, adviseur Energietransitie en programmamanager Isabel Nijveldt, beiden van de gemeente Maassluis. Over de energietransitie die een transitie op zich is, qua samenwerking tussen partijen. En de wil om die te laten slagen.
Isabel: “De intentie is er om de zaken samen met energiecoöperaties op te pakken. Hoe? Dat weten wij ook nog niet precies. Het is toch een ontdekkingstocht, en die willen we het liefst samen vormgeven.”
Eline: “Natuurlijk roept dat allerlei vragen op. Wat kun je van elkaar verwachten, hoeveel expertise is er in huis, wat komt erbij kijken als je samen projecten ontwikkelt?
Professionalisering en schaalsprong
I: “Het is een doel op zich om het te laten werken, de samenwerking met energiecoöperaties. En het is goed om te zien dat ze zich professionaliseren en er steeds meer mensen lid worden. Er is steeds meer kennis aanwezig, ook lokaal. Het is tegelijkertijd goed om te weten dat wij, maar lokale energie-initiatieven net zo goed, terecht kunnen bij ECRR, bijvoorbeeld voor technische en juridische vragen, voor onderzoek en als partner in projecten.”
E: “Van beide kanten is een stuk volwassenheid nodig. Wij beseffen dat energiecoöperaties hun positie beter kunnen innemen als wij vanuit de gemeente duidelijk zijn en perspectief bieden, ook op de langere termijn. Andersom werkt het ook zo. Kunnen wij uitgaan van continuïteit? Is een energiecoöperatie aangesloten bij een koepelorganisatie?”
I: “Er zijn van beide kanten voorwaarden om tot die noodzakelijke professionalisering en schaalsprong te komen. Zodat je niet meer alleen praat over kleinere initiatieven in een buurtje, maar dat er ook grotere en grensoverschrijdende projecten in een regio tot stand kunnen komen.”
E: “Er valt intern nog wat te puzzelen. Energiecoöperaties zijn toch een relatief nieuwe speler op de markt. Geen commerciële partij, maar ook geen overheidsinstelling. Binnen de verschillende afdelingen van de gemeente is het soms ook nog zoeken hoe we hiermee omgaan en hoe we hen goed kunnen positioneren.”
Transitie op zich
E: “In die zin is het een transitie op zich, het vormgeven van de samenwerking tussen overheid, markt en energiecoöperaties, koepelorganisaties en kleinere bewonerscollectieven. Hoe doen we dat met elkaar, maar ook hoe ziet de financiële ondersteuning eruit, kun je dat als overheidsorganisatie verantwoorden?”
I: “We kunnen ons voorstellen dat het beeld van een gemeente niet altijd even dynamisch is. Processen kunnen lang duren. Maar we hopen dat er ook begrip is vanuit energiecoöperaties dat de zaken nu eenmaal zorgvuldig afgewogen moeten worden, dat er intern veel af te stemmen is en dat een politiek-bestuurlijk proces tijd kost. Ook is er geen ongelimiteerd budget natuurlijk.”
E: “Het gelijkheidsbeginsel speelt mee, je moet transparant omgaan met maatschappelijk geld. Het liefst werk je samen met meerdere gemeenten en leer je van elkaar. En zo zijn er nog wel puzzelstukken te leggen. Laten we dat samen onderzoeken.”
I: “En dan speelt ook de kwestie dat het in de periode na de verkiezingen wat onrustiger is bij gemeenten. Er kunnen andere prioriteiten naar voren komen, maar we gaan ervan uit dat we de samenwerking met energiecoöperaties kunnen voortzetten, en liefst intensiveren. Er zijn genoeg plekken in de stad waar we graag mee aan de slag willen, en ook binnen het nieuwe coalitieakkoord zitten kansen voor zon op dak en de verduurzaming van bedrijventerreinen.”
E: “Tegelijkertijd hebben we te maken met een breed takenpakket en een beperkte personele capaciteit. Gelukkig willen mensen van energiecoöperaties hun expertise, energie en lokale betrokkenheid inzetten om samen die transitie te laten slagen. Laat ons weten wat je daarvoor nodig hebt, deel waar jullie behoefte en energie zit. Dat maakt dat wij ook meer los kunnen gaan laten. Natuurlijk binnen juridische kaders, maar alles alleen doen lukt niet, dat is helder.”
Hetzelfde doel
I: “Het is voor ons zoeken naar een balans tussen regie en controle enerzijds en loslaten anderzijds. Dat kan voelen als een spagaat, maar we willen het graag bespreekbaar maken, samen zoeken naar oplossingen als kaders knellen. Dat kan als we beseffen dat we hetzelfde doel hebben: de energie-en warmtetransitie bewerkstelligen! Dit is van ons allemaal en lokaal eigenaarschap en zeggenschap is een middel.”
E en I: “Bij deze dan ook de uitnodiging: neem vooral contact met ons of je met eigen gemeente op. Of kom langs voor een kop koffie. Dat is een uitstekende manier om de samenwerking (beter) vorm te geven.”
